Ένα γράμμα στους ηγέτες για το μέλλον μας…

© Angelina litvin/ Unsplash

Σε λίγο καιρό οι παγκόσμιοι ηγέτες συναντιούνται στη Βραζιλία για να συζητήσουν τα μέτρα που λαμβάνουν για τη κλιματική κρίση. Πρόκειται για την 30η διεθνή συνάντησή που συγκαλεί ο ΟΗΕ για το θέμα («Conference of Parties», COP30, Bραζιλία, 10-21 Nοεμβρίου 2025). Είναι σημαντικό να νιώσουν όλοι οι σύνεδροι στη Βραζιλία ότι νοιαζόμαστε, ανησυχούμε και απαιτούμε να ληφθούν γενναία μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Ενώνουμε τις δυνάμεις μας, η ΕΕΠΦ (Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης) και το WWF Ελλάς, για να ακουστεί η φωνή των μαθητών/τριών στη Βραζιλία. Φυσικά μέσα από τη δική σας αποφασιστική συμβολή.

Σας ζητάμε να αξιοποιήσετε μία από τις εκδοχές της επιστολής/κάρτας που απευθύνεται στον πρωθυπουργό της Ελλάδας, που θα εκπροσωπήσει τη χώρα μας, και στον πρόεδρο της COP και να ζητήσετε από τους/τις μαθητές/τριές σας να στείλουν το δικό τους αίτημα στη Βραζιλία.

Όταν είστε έτοιμοι φωτογραφίζετε τα γράμματα ή τις κάρτες των παιδιών και τα ανεβάζετε εδώ. Θα βρείτε αναλυτικές οδηγίες εδώ. Φροντίστε να ανεβάσετε όλες τις φωτογραφίες μέχρι τις 24 Οκτωβρίου.

Στη συνέχεια εμείς θα τα παραδώσουμε, εκ μέρους σας, στους δύο ηγέτες και θα σας ενημερώσουμε για την εξέλιξη της COP.

Ας ακουστεί η φωνή των Ελλήνων μαθητών ως το πρωθυπουργικό γραφείο και ως τη Βραζιλία!

Το Πάντα "σεμιναριάζεται"...

© Lucas George Wendt/ Unsplash

...και μαθαίνει για όλες τις ευκαιρίες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και δράσης που του προσφέρει το WWF Ελλάς τη νέα σχολική χρονιά.

Αν είστε εκπαιδευτικός και θέλετε να ακούσετε μια σύντομη και περιεκτική ανασκόπηση των υπαρχόντων αλλά και των νέων προγραμμάτων μας σας περιμένουμε διαδικτυακά την Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου.

Θα μάθετε για το επείγον αίτημα προς τους ηγέτες της COP30 που θα γίνει στη Βραζιλία το Νοέμβριο και για το πως μπορείτε εσείς κι οι μαθητές/μαθήτριες σας όλων των ηλικιών να συμβάλλετε σε ένα καλύτερο αύριο

Θα ακούσετε για το νέο ημερολόγιο δράσης που σας προτείνουμε για να «λερώσουν» τα χέρια τους οι μαθητές σας κάνοντας δράσεις πραγματικά ουσιαστικές για το περιβάλλον.

Θελετε να δουλέψετε και φέτος τις δασικές πυρκαγιές; Υπάρχει το πρόγραμμα ΠΕ για την πρόληψη που απευθύνεται και σε πολύ μικρές ηλικίες αλλά και το πρόγραμμα επιστήμης των πολιτών Φύλακες του Δάσους που σας προσφέρει τα εργαλεία για να βγείτε μια βόλτα στα καμένα και να κρατήσετε την ελπίδα ζωντανή.

Θέλετε να μιλήσετε για την κλιματική κρίση και να ωθήσετε τους μαθητές σας να αναλάβουν δράση; Το πρόγραμμα Μαθητές σε δράση για το κλίμα σας δείχνει τα βήματα για να το κάνετε και μάλιστα φέτος πρώτη φορά θα βρείτε όλο το υλικό διαθέσιμο και στα αγγλικά!

Αυτά κι άλλα πολλά θα έχετε την δυνατότητα να ακούσετε στο σεμινάριο μας. Μην ξεχάσετε να δηλώσετε συμμετοχή!

Δασικές πυρκαγιές: κλειδί η υπεύθυνη συμπεριφορά

© Yaoqi/ Unsplash

Δυστυχώς οι δασικές πυρκαγιές αποτελούσαν καθημερινό θέμα στο καλοκαιρινό δελτίο ειδήσεων και έχουμε αρχίσει να συνειδητοποιούμε πλέον την άποψη των κλιματικών επιστημόνων ότι οι πιο έντονες και σφοδρές δασικές πυρκαγιές είναι και θα η νέα πραγματικότητα στο μέλλον.

Τα δάση κοντά στους οικισμούς μας μειώνονται κάθε χρόνο και μαζί με το φυσικό πλούτο μειώνεται το οξυγόνο, η καλή κατάσταση της υγείας μας, η ποιότητα της ατμόσφαιρας και τελικά της ζωής μας. Η φωτιά και η προστασία των δασών μας είναι υπόθεση όλων μας και ο τρόπος αντιμετώπισής της επικεντρώνεται στην ΠΡΟΛΗΨΗ.

Οι μαθητές σε όλες τις βαθμίδες είναι αναγκαίο να ενημερωθούν για τα αίτια των δασικών πυρκαγιών, που συνδέονται με την ανθρώπινη αμέλεια και την κλιματική αλλαγή και για τη σημασία της υπεύθυνης συμπεριφοράς και των ατομικών αλλά και συλλογικών ενεργειών.

Το εκπαιδευτικό υλικό "Περιβαλλοντική Εκπαίδευση για την Πρόληψη των Δασικών Πυρκαγιών" εστιάζει στην κατανόηση του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών, την διερεύνηση αξιών και την καλλιέργεια των κατάλληλων δεξιοτήτων, ώστε οι πολίτες του μέλλοντος να ενδυναμωθούν για να αναλάβουν δράση για την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, την αυτοπροστασία και την προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα.

Περιλαμβάνει 4 εκπαιδευτικά animation βίντεο, δύο για την Πρωτοβάθμια και δύο για την Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση που δημιούργησε το WWF Ελλάς σε συνεργασία με την εταιρεία animation Woodgear και 4 αντίστοιχα εκπαιδευτικά φυλλάδια, με προτάσεις αξιοποίησής τους στην τάξη. Στόχος του υλικού είναι να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό, μέσα από το οπτικό υλικό και τις κατάλληλες παιδαγωγικές δραστηριότητες που το πλαισιώνουν, να προετοιμάσει τους μαθητές και να τους εμπνεύσει για ένα μέλλον πιο ανθεκτικό στις πυρκαγιές για τα δάση και για όλους εμάς που εξαρτώμαστε από αυτά.

Οι Φύλακες του Δάσους σε δράση

© Andrea Bonetti / WWF Ελλάς

Άλλο ένα καυτό καλοκαίρι πέρασε και η ελληνική φύση τυλίχτηκε στις φλόγες, καταστρέφοντας ανθρώπινες ζωές, εκατομμύρια οργανισμούς, ζώα, έντομα, φυτά, δασικές εκτάσεις, καλλιέργειες και περιουσίες.

Όσο στενόχωρο και να είναι αυτό, έχουμε πάντα κάτι να ελπίζουμε. Τις αναγεννητικές δυνάμεις της φύσης! Τα δασικά οικοσυστήματα στη Μεσόγειο έχουν τους μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να αναγεννηθούν με φυσικό τρόπο. Τουλάχιστον στις περιπτώσεις που δεν είναι δύο ή περισσότερες φορές καμένα μέσα σε σύντομο διάστημα, ή που δεν έχουν κυρίαρχα είδη δύσκολα να αναγεννηθούν, όπως το έλατο. Εκατομμύρια σπόροι κρυμμένοι κάτω από τη γη, φυτά κρυμμένα κάτω από τα καμένα, είναι έτοιμα να βλαστήσουν. Όχι όμως χωρίς τη βοήθειά μας. Χρειάζεται παρακολούθηση και προστασία για να διασφαλιστεί η επιτυχία της αναγέννησης.

Μπορούν οι μαθητές να βοηθήσουν στο πολύ σημαντικό αυτό έργο της φύσης;

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Φύλακες του Δάσους" που απευθύνεται σε μαθητές των μεγάλων τάξεων του δημοτικού, του γυμνασίου και του λυκείου, τους δίνει τη δυνατότητα να γίνουν ενεργοί παρατηρητές της φυσικής αναγέννησης του δάσους. Με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών, καταγράφουν δεδομένα σε ειδικά πρωτόκολλα παρακολούθησης και συμβάλλουν στην επιστημονική γνώση, τροφοδοτώντας βάσεις δεδομένων που επεξεργάζεται η δασική επιστημονική ομάδα του WWF Ελλάς για να εκτιμήσει την κατάσταση μετά τη φωτιά και να προτείνει ανάλογες παρεμβάσεις.

Το κέρδος για τους μαθητές είναι διπλό. Σε μια εποχή που η εμπειρία επαφής με το φυσικό κόσμο εξαφανίζεται σύμφωνα με άρθρο που αναδημοσιεύει έρευνα του επιστημονικού περιοδικού Earth, η εκπαίδευση στο πεδίο είναι πλέον επιτακτική ανάγκη για το μέλλον της εκπαιδευτικής πολιτικής. Για την αποκατάσταση της ψυχικής υγείας αλλά και την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε να υλοποιείται το 2025 με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Iδρύματος Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος και συνεχίζεται τη νέα σχολική χρονιά. Περιλαμβάνει επίσκεψη στο καμένο δάσος της επιλογής του σχολείου (με ικανή αναγέννηση), καταγραφή, καταχώρηση σε ηλεκτρονική πλατφόρμα του προγράμματος στο σχολείο και πολλές δράσεις και παιχνίδια στο δάσος και στο σχολείο πριν και μετά.

Στις περιοχές της Αττικής και της Αρκαδίας θα οργανωθεί επιμόρφωση εκπαιδευτικών στο πεδίο. Δηλώστε τη συμμετοχή σας στο πρόγραμμα και το ενδιαφέρον σας για την παρακολούθηση επιμόρφωσης στο e-mail n.coutava@wwf.gr.

Κυνηγοί αξιοσημείωτων δέντρων της Ελλάδας!

© Michael Morse/ pexels

Που βρίσκεται η μεγαλύτερη ήμερη βελανιδιά της Ελλάδας; Την απάντηση θα τη βρείτε εδώ. Είναι μια ήμερη βελανιδιά (Quercus ithaburensis subsp. macrolepis) που βρίσκεται στις νοτιοανατολικές παρυφές του Πάρνωνα σε υψόμετρο 678 μέτρων. Είναι η καταχώριση αριθμός 150 στο πρωτότυπο αυτό Μητρώο αξιοσημείωτων δέντρων που δημιούργησαν οι «Φίλοι των Εθνικών Πάρκων».

Μια θαυμάσια πρωτοβουλία που θα σας κάνει να δείτε τη γειτονιά σας και τους τόπους που επισκέπτεσθε αλλιώς. Περιηγηθείτε στον χάρτη του Μητρώου και δείτε αν υπάρχει κάποιο αξιοσημείωτο δέντρο κοντά σας. Εμείς χαρήκαμε που βρήκαμε κοντά μας μια αιωνόβιο σεκόγια στους Αμπελόκηπους, Μιχαλακοπούλου 117. Μπορείτε κι εσείς να συμβάλετε στο Μητρώο καταχωρώντας την πρότασή σας εδώ.

Γιατί να μην αρχίσετε λοιπόν να παρατηρείτε, με τους μαθητές σας, τα δέντρα της γειτονιάς, της εξοχής, των τόπων που θα επισκεφθείτε στις εκδρομές σας;

Όπως μοιράζονται μαζί μας οι Φίλοι των Εθνικών Πάρκων δυστυχώς… «Αρκετά από τα πιο αξιοσημείωτα δέντρα που ήταν γνωστά από παλιότερες καταγραφές, διαπιστώθηκε πως δεν υπάρχουν πια. Ο ρυθμός καταστροφής τους είναι ανησυχητικός.» Κι όσο για τα είδη των δέντρων:

Συνδυάστε το κυνήγι των δεντρο-θησαυρών σας με δυο θαυμάσια βιβλία που καλούν τους νεαρούς αναγνώστες να αντιληφθούν τον εαυτό τους ως δέντρο και να διευρύνουν το βλέμμα τους από τον εαυτό σε όλη τη φύση και την ανθρωπότητα. Το Γίνε δέντρο, των Μ.Τζανφεράρι και Φ.Σάλα, μτφ. Μ.Ταυρή, εκδ. Μεταίχμιο, 2022, και το Η μυστική ζωή των δέντρων, των B.Moira και M.Vivian, μτφ. Δ.Παπαβασιλείου, εκδ. Susaeta, 2022, διαβάζονται κάτω από το δέντρο που θα επιλέξετε για το Μητρώο!

Το πάντα διαβάζει…

© Τούβε Γιάνσον

Το Βιβλίο του καλοκαιριού γράφτηκε το 1972 και από τότε οι Σκανδιναβοί το διαβάζουν κάθε καλοκαίρι! Δημιουργός του η διάσημη Φινλανδέζα συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας Τούβε Γιάνσον που επινόησε τα Μούμιν, τα ξεχωριστά αυτά πλάσματα, που μοιάζουν με ιπποποταμάκια αλλά δεν ανήκουν σε κανένα συγκεκριμένο είδος, και έγιναν βιβλίο, κόμικς και τηλεοπτική σειρά. Το Βιβλίο του καλοκαιριού μεταφράστηκε το 2024 από την Α.Νάτση και κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αίολος. Πρόκειται για ενήλικη λογοτεχνία αλλά είναι μία «Βίβλος» της οικοκεντρικής σκέψης και μια πυξίδα για τους εκπαιδευτικούς που θέλουν να καλλιεργήσουν μια άλλη σχέση των μαθητών με το περιβάλλον. Κι ας τελειώνει το ελληνικό καλοκαίρι!

Το φινλανδικό νησί, όπου εκτυλίσσεται η ιστορία, ζει στον ρυθμό της εναλλαγής των εποχών. Μαζί του και η μικρή Σοφία που μεγαλώνει με τον πατέρα της και τη γιαγιά της. Ο πατέρας σιωπηλός, απόμακρος, είναι απορροφημένος στη δουλειά του. Η γιαγιά όμως, στα 22 μικρά επεισόδια που ζει με την εξάχρονη εγγονή της, δείχνει στην μικρή, χωρίς ποτέ να διδάσκει, έναν ριζικά διαφορετικό τρόπο θέασης της φύσης. Η γιαγιά κινείται σαν ένα αυτόχθονο, ενδημικό είδος του τόπου που συντονίζεται με κάθε του κίνηση. Γιατί το νησί ζει. Αναπνέει! Κινείται, αλλάζει, υποφέρει, προσαρμόζεται, ανακάμπτει, υπομένει…Όχι κυριολεκτικά, βέβαια, δε συμβαίνει τίποτα εξωπραγματικό, αλλά κεφάλαιο το κεφάλαιο ο αναγνώστης αισθάνεται την αναπνοή του.

Οι αργοί χρόνοι τη φύσης, το περίκλειστο και αυτόνομο βασίλειο των έμβιων και μη όντων που αποτελεί ένα νησί, ο άνθρωπος ως μέρος αυτής της κοινότητας και, πάνω απ’ όλα, η στάση της γιαγιάς που έχει ενσωματώσει τη σοφία και τα μυστήρια του νησιού είναι λίγα από τα στοιχεία που φαίνεται πως κάνουν τους βόρειους φίλους μας να διαβάζουν το βιβλίο ξανά και ξανά. Πιθανότατα το ίδιο θα συμβεί και στους Έλληνες που θα το ανακαλύψουν! Ειδικά πάντως το κεφάλαιο όπου η μικρή Σοφία αποφασίζει να γράψει μια πραγματεία για τα σκουλήκια, έχοντας προηγουμένως κινητοποιηθεί από τη θέα ενός σκουληκιού που ένας ψαράς χρησιμοποίησε για δόλωμα, μπορεί να διαβαστεί στην τάξη και να αποτελέσει το έναυσμα για ενδιαφέρουσες συζητήσεις με τα παιδιά κάθε ηλικίας. Κι ύστερα έξω στην αυλή να ανακαλύψουμε το θαύμα που λέγεται σκουλήκι!